Militaire kleding heeft de burgermode de hele geschiedenis door beïnvloed, maar de invloed was nooit zo groot als in de afgelopen eeuw. Mede daardoor is de mode in de twintigste eeuw zo radicaal veranderd. De massamedia hielpen een handje. Kregen de meeste mensen in vroeger eeuwen zelden een soldaat te zien, in de twintigste eeuw prijkte het militaire uniform voortdurend in kranten, tijdschriften en op beeldschermen.

Ook de idolen van de moderne tijd hebben sterk bijgedragen aan de popularisering van militaire kledij. De Beatles bijvoorbeeld, die zich eind jaren zestig in uniformen hesen, en Jimi Hendrix, die in een Napoleontisch pakje de snaren van zijn gitaar geselde. Ook acteurs als Humphrey Bogart, James Dean en Marlon Brando hielpen mee.

De laatste twee zijn verantwoordelijk voor de doorbraak van het bekendste kledingstuk van de vorige eeuw: het T-shirt. Het mouwloze, witte, T-vormige shirt werd in 1913 onderdeel van de standaarduitrusting van de Amerikaanse marine. In de films 'Rebel without a cause' en 'A streetcar named desire' werd het strakke vodje om de lichamen van Dean en Brando het (stoffelijk) sekssymbool bij uitstek. Brigitte Bardot liet vervolgens zien dat het T-shirt ook het vrouwelijk torso niet misstond.(foto Kim, 't Amerikaantje)

Maffia

In de negentiende eeuw was het vooral de Krimoorlog (1854-1856) die tal van nieuwe kledingstukken op zijn naam heeft staan. De bivakmuts bijvoorbeeld, en de 'cardigan': het kraagloze, lullige vestje met knoopjes van voren. In de twintigste eeuw waren het met name de beide wereldoorlogen die een enorme invloed op de mode hadden. Een paar voorbeelden: de beige (heren)regenjas met ceintuur, ook wel bekend als trenchcoat, heeft zijn oorsprong in de loopgraven van Ieper en Verdun. Engelse officieren droegen het ding, vervaardigd door de beroemde Engelse ontwerper Thomas Burberry, als bescherming tegen water en modder. De trenchcoat was namelijk vervaardigd van het waterafstotende gabardine. Na la Grande Guerre werd de jas bekend door maffiose types als Al Capone, maar vooral door de rol van Humphrey Bogart in de film Casablanca. De trenchcoat leende het stoere image van Bogart en is nog altijd populair bij mannen van dertig jaar en ouder.

De beroemde houtje-touwtjejas kent een vergelijkbare geschiedenis. In de jaren zestig en zeventig was de jas immens populair bij studenten en wereldvreemde intellectuelen. Weinigen wisten dat de jas oorspronkelijk bij de Britse marine vandaan kwam. Zelfs generaal Montgomery werd in de Tweede Wereldoorlog verliefd op de jas. 'Monty' en zijn houtje-touwtje waren onafscheidelijk, waardoor de jas na de oorlog in de Lage Landen korte tijd 'montycoat' als bijnaam had.

Merkwaardig, maar wel begrijpelijk. Legerkleding was na de oorlog in de mode gekomen doordat de geallieerden hun overtollige uniformen voor een habbekrats verkochten. Gewone kleding was tot 1949 vanwege schaarste op de bon. De opgroeiende jeugd van de jaren veertig had daardoor een heel decennium geen fatsoenlijke kleren aan het lijf gehad.

Met die uniformen konden jongeren zich bovendien afzetten tegen hun ouders, want legerkleding gold bij uitstek als 'niet-gekleed'. Comfortabel, functioneel, sterk en goedkoop waren de trefwoorden. Wie zich in legerkleding hulde, gaf niet om de schone schijn van het uiterlijk, maar had idealen. 'Modieuze' kleding, dat hoorde bij de bourgeoisie. Het uniform kon helemaal niet meer stuk toen de Cubaanse vrijheidsstrijder Che Guevara er in verscheen.

Vandaag zijn de trendy club- en streetwear doorspekt van camouflagepatronen en battle-dress accesoires. De Londense clubwereld is een blauwdruk van de actuele trends.

Trends - Herinnert U zich nog ...